{"id":3372,"date":"2023-09-26T23:06:35","date_gmt":"2023-09-26T21:06:35","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan1.one\/?p=3372"},"modified":"2023-10-07T19:32:12","modified_gmt":"2023-10-07T17:32:12","slug":"historia-fabryki-nawozow-chemicznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/historia-fabryki-nawozow-chemicznych-3372","title":{"rendered":"Historia fabryki nawoz\u00f3w chemicznych"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia fabryki nawoz\u00f3w chemicznych Moritz Milch w Poznaniu, znanej ze swojego znacz\u0105cego wk\u0142adu w rozw\u00f3j przemys\u0142u nawozowego w Europie \u015arodkowej, to historia ducha przedsi\u0119biorczo\u015bci, rozwoju przemys\u0142owego i ewolucji niegdy\u015b t\u0119tni\u0105cego \u017cyciem o\u015brodka produkcyjnego, podaje portal <a href=\"http:\/\/poznan1.one\">poznan1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e1e6b1b0aa\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e1e6b1b0aa\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/historia-fabryki-nawozow-chemicznych-3372\/#Poczatki_i_wczesne_lata\" >Pocz\u0105tki i wczesne lata<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/historia-fabryki-nawozow-chemicznych-3372\/#Dywersyfikacja_i_rozbudowa\" >Dywersyfikacja i rozbudowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/historia-fabryki-nawozow-chemicznych-3372\/#Pokrycie_rynku_i_innowacje\" >Pokrycie rynku i innowacje<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/historia-fabryki-nawozow-chemicznych-3372\/#Przeniesienie_i_dziedzictwo\" >Przeniesienie i dziedzictwo<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/historia-fabryki-nawozow-chemicznych-3372\/#Nowoczesny_wyglad\" >Nowoczesny wygl\u0105d<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poczatki_i_wczesne_lata\"><\/span>Pocz\u0105tki i wczesne lata<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Korzenie fabryki nawoz\u00f3w chemicznych Moritz Milch si\u0119gaj\u0105 po\u0142owy XIX wieku. Pierwsza wersja fabryki zosta\u0142a za\u0142o\u017cona przez chemika Alexandra Lipowitza, ale to w\u0142a\u015bnie w 1863 roku do biznesu wkroczy\u0142 Moritz Milch. Kupi\u0142 on parow\u0105 fabryk\u0119 m\u0105czki kostnej, kt\u00f3ra wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142a do Ludwika Kantorowicza i dzia\u0142a\u0142a od stycznia 1861 roku. Zlokalizowana przy ulicy Henryka D\u0105browskiego, znanej w\u00f3wczas jako Grosse Berlinerstrasse, fabryka ta by\u0142a pocz\u0105tkiem drogi Moritza Milcha do przemys\u0142u nawozowego i chemicznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dywersyfikacja_i_rozbudowa\"><\/span>Dywersyfikacja i rozbudowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo zak\u0142ad koncentrowa\u0142 si\u0119 na produkcji w\u0119gla kostnego dla cukrowni na \u015al\u0105sku i w Saksonii. Z czasem zaj\u0119\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c produkcj\u0105 nawoz\u00f3w, obs\u0142uguj\u0105c rolnik\u00f3w w Wielkim Ksi\u0119stwie Pozna\u0144skim. Pierwotnie fabryka nazywa\u0142a si\u0119 Fabryka W\u0119gli Kostnych i Kostnej M\u0105ki Nawozowej Moritz Milch &amp; Co., a w 1872 r. zmieni\u0142a nazw\u0119 na Fabryk\u0119 Nawoz\u00f3w Chemicznych Moritz Milch &amp; Co. Jednak transformacyjna podr\u00f3\u017c fabryki nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 na tym.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1889 r. nast\u0105pi\u0142 znacz\u0105cy punkt zwrotny, gdy fabryka sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 sp\u00f3\u0142ki akcyjnej, kt\u00f3rej dyrektorem zosta\u0142 Nazary Kantorowicz. W ten spos\u00f3b narodzi\u0142a si\u0119 Fabryka Chemiczna Towarzystwo Akcyjne, dawniej Moritza Milcha &amp; Co., kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej, w 1899 roku, sta\u0142a si\u0119 Fabryk\u0119 Chemiczn\u0105 Milch AG Posen. Zmiany te wyznaczy\u0142y wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 fabryki w przemy\u015ble chemicznym i nawozowym w Europie \u015arodkowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pokrycie_rynku_i_innowacje\"><\/span>Pokrycie rynku i innowacje<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wp\u0142ywy fabryki wykracza\u0142y daleko poza Pozna\u0144, poniewa\u017c sta\u0142a si\u0119 ona istotnym dostawc\u0105 dla region\u00f3w takich jak Pozna\u0144, \u015al\u0105sk, Prusy Zachodnie, Pomorze i Brandenburgia. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji trafia\u0142a na rynki mi\u0119dzynarodowe, w tym do Rosji, Wielkiej Brytanii, Szwecji i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ten sukces eksportowy podkre\u015bli\u0142 jako\u015b\u0107 i znaczenie nawoz\u00f3w i chemikali\u00f3w produkowanych w Moritz Milch.<\/p>\n\n\n\n<p>Fabryka nie ogranicza\u0142a si\u0119 do produkcji nawoz\u00f3w, ale z czasem zdywersyfikowa\u0142a sw\u00f3j asortyment o superfosfat i inne cenne produkty, takie jak klej, \u017celatyna i m\u0105czka kostna. Ponadto, uznaj\u0105c znaczenie samowystarczalno\u015bci, zak\u0142ad stworzy\u0142 instalacje do produkcji kwasu siarkowego i azotowego, aby zapewni\u0107 nieprzerwany proces produkcyjny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przeniesienie_i_dziedzictwo\"><\/span>Przeniesienie i dziedzictwo<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wraz z dalszym rozkwitem fabryki, Moritz Milch naby\u0142 w 1907 roku du\u017c\u0105 dzia\u0142k\u0119 w Luboniu pod Poznaniem. Dwa lata p\u00f3\u017aniej podj\u0119to decyzj\u0119 o przeniesieniu fabryki do Lubonia. W latach 1910-1912 wybudowano tu najnowocze\u015bniejszy obiekt, zaprojektowany przez znanego architekta Hansa Poelziga. Ten nowy rozdzia\u0142 w historii zak\u0142adu zako\u0144czy\u0142 si\u0119 narodzinami Chemische Fabrik Milch-Aktion Gesellschaft w Luboniu, znanej dzi\u015b jako Luvena od 2008 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej na terenie starej fabryki rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 nowe \u017cycie. Fabryka obrabiarek Wiepofama rozpocz\u0119\u0142a produkcj\u0119 w nowo wybudowanych halach, tchn\u0105c nowe \u017cycie w dziedzictwo przemys\u0142owe tego miejsca. Niekt\u00f3re z oryginalnych budynk\u00f3w fabrycznych znalaz\u0142y nowe przeznaczenie, gdy zosta\u0142y przej\u0119te przez pozna\u0144sk\u0105 fabryk\u0119 czekolady Goplana.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nowoczesny_wyglad\"><\/span>Nowoczesny wygl\u0105d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W 2019 roku wygl\u0105d dawnej fabryki Moritz Milch zacz\u0105\u0142 si\u0119 diametralnie zmienia\u0107. Rozpocz\u0119to wyburzanie historycznych budynk\u00f3w fabrycznych, aby zrobi\u0107 miejsce dla osiedla mieszkaniowego. Obecnie teren pofabryczny jest cz\u0119\u015bci\u0105 ambitnego projektu inwestycyjnego Nowe Je\u017cyce, kt\u00f3ry obejmuje budow\u0119 budynk\u00f3w mieszkalnych i innej infrastruktury, utrwalaj\u0105c dziedzictwo tego niegdy\u015b kwitn\u0105cego o\u015brodka przemys\u0142owego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1211\" height=\"796\" src=\"https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/10\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3373\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/10\/image-2.png 1211w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/10\/image-2-300x197.png 300w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/10\/image-2-768x505.png 768w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/10\/image-2-696x457.png 696w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/10\/image-2-1068x702.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1211px) 100vw, 1211px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, fabryka nawoz\u00f3w sztucznych Moritz Milch w Poznaniu jest namacalnym dowodem trwa\u0142ego wp\u0142ywu pionier\u00f3w przemys\u0142u na \u015bwiat rolnictwa i chemii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia fabryki nawoz\u00f3w chemicznych Moritz Milch w Poznaniu, znanej ze swojego znacz\u0105cego wk\u0142adu w rozw\u00f3j przemys\u0142u nawozowego w Europie \u015arodkowej, to historia ducha przedsi\u0119biorczo\u015bci, rozwoju przemys\u0142owego i ewolucji niegdy\u015b t\u0119tni\u0105cego \u017cyciem o\u015brodka produkcyjnego, podaje portal poznan1.one. Pocz\u0105tki i wczesne lata Korzenie fabryki nawoz\u00f3w chemicznych Moritz Milch si\u0119gaj\u0105 po\u0142owy XIX wieku. Pierwsza wersja fabryki zosta\u0142a za\u0142o\u017cona [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":3239,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[2526,1955,2529,2525,2528,2527,2531,2530,1950,1956],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3372","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-chemicznych-moritz-milch-w-poznaniu","9":"tag-dawne-zawody-w-poznaniu","10":"tag-dywersyfikacja-i-rozbudowa","11":"tag-historia-fabryki-nawozow-chemicznych","12":"tag-korzenie-fabryki-nawozow-chemicznych","13":"tag-moritz-milch","15":"tag-zaklad-koncentrowal","16":"tag-zawody-w-poznaniu","17":"tag-zawody-z-przeszlosci","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3376,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3372\/revisions\/3376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3372"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3372"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3372"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}