{"id":5443,"date":"2025-02-10T21:29:18","date_gmt":"2025-02-10T20:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan1.one\/?p=5443"},"modified":"2025-02-26T18:55:41","modified_gmt":"2025-02-26T17:55:41","slug":"od-malej-fabryki-czekolady-do-znanej-marki-historia-przedsiebiorstwa-goplana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/eternal\/od-malej-fabryki-czekolady-do-znanej-marki-historia-przedsiebiorstwa-goplana-5443","title":{"rendered":"Od ma\u0142ej fabryki czekolady do znanej marki: historia przedsi\u0119biorstwa \u201cGoplana\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia pozna\u0144skiej fabryki czekolady \u201eGoplana\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1911 roku od niewielkiego zak\u0142adu produkcyjnego zatrudniaj\u0105cego 30 os\u00f3b. Asortyment sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czekoladek, pastylek i marcepan\u00f3w. P\u00f3\u017aniej fabryka zosta\u0142a przekszta\u0142cona w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 i kontynuowa\u0142a sw\u00f3j rozw\u00f3j i ekspansj\u0119, jak podaje strona <a href=\"http:\/\/poznan1.one\" data-type=\"link\" data-id=\"poznan1.one\">poznan1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eGoplana\u201d dzia\u0142a\u0142a podczas II wojny \u015bwiatowej, a nast\u0119pnie zosta\u0142a znacjonalizowana a nast\u0119pnie sprywatyzowana w latach polskiej niepodleg\u0142o\u015bci. W swojej historii firma prze\u017cywa\u0142a wzloty i upadki, ale nadal torowa\u0142a sobie drog\u0119 i produkowa\u0142a wysokiej jako\u015bci czekolad\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Za\u0142o\u017cenie fabryki czekolady<\/h2>\n\n\n\n<p>Fabryka Czekolady \u201eLuna\u201d zosta\u0142a otwarta w Poznaniu w 1911 roku przez Janusza i Wies\u0142awa Wilko\u0144skich. Nieco p\u00f3\u017aniej jej nazwa zosta\u0142a zmieniona na \u201eGonda\u201d, a gdy w 1913 roku do grona za\u0142o\u017cycieli do\u0142\u0105czy\u0142 kolejny przedsi\u0119biorca, zaproponowa\u0142 on nazw\u0119 \u201eGoplana\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci fabryka mie\u015bci\u0142a si\u0119 w niewielkim parterowym budynku i zatrudnia\u0142a 30 os\u00f3b. Rocznie produkowa\u0142a oko\u0142o 100 ton cukierk\u00f3w czekoladowych, pastylek i tabletek, a tak\u017ce marcepan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>I wojna \u015bwiatowa by\u0142a pierwszym wyzwaniem dla fabryki. Import ziaren kakaowca zdro\u017ca\u0142, a popyt na wyroby czekoladowe spad\u0142. Mimo to fabryka nadal dzia\u0142a\u0142a, z niewielk\u0105 redukcj\u0105 produkcji.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1921 roku przedsi\u0119biorstwo zosta\u0142o przekszta\u0142cone w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 i zakupi\u0142o trzy dzia\u0142ki w celu zwi\u0119kszenia mocy produkcyjnych. W 1925 roku powsta\u0142a nowa, du\u017ca fabryka. Ponadto zosta\u0142y zakupione maszyny do produkcji czekolady oraz zainstalowane w\u0142asne generatory zapewniaj\u0105ce energi\u0119 elektryczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1930-tych fabryka rozpocz\u0119\u0142a produkcj\u0119 chleba, dra\u017cetek i herbatnik\u00f3w. Otwarty zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwszy sklep firmowy w Poznaniu, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 do lat 1990-tych. Produkcja w coraz wi\u0119kszym stopniu odbywa\u0142a si\u0119 przy u\u017cyciu maszyn, ale pakowanie produkt\u00f3w nadal odbywa\u0142o si\u0119 r\u0119cznie. Do 1928 roku produkty by\u0142y transportowane zaprz\u0119gami konnymi, ale potem zast\u0105piono je ci\u0119\u017car\u00f3wkami.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozszerzony asortyment wyrob\u00f3w fabryki obejmowa\u0142:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>herbatniki, biszkopty i pierniki,<\/li>\n\n\n\n<li>landrynki, cukierki, dra\u017cetki i karmel,<\/li>\n\n\n\n<li>wafle, d\u017cem i marmolad\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kryzys gospodarczy w latach 1930-tych doprowadzi\u0142 do znacznego spadku zysk\u00f3w fabryki, ale w\u0142a\u015bciciele zdo\u0142ali utrzyma\u0107 jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 i w 1938 roku rentowno\u015b\u0107 zosta\u0142a przywr\u00f3cona.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Okupacja niemiecka i rozw\u00f3j po II wojnie \u015bwiatowej<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1409\" height=\"1029\" src=\"https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5444\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-8.png 1409w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-8-300x219.png 300w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-8-768x561.png 768w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-8-696x508.png 696w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-8-1068x780.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1409px) 100vw, 1409px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1939 roku okupanci niemieccy zaj\u0119li fabryk\u0119 i wykorzystywali j\u0105 jako w\u0142asne przedsi\u0119biorstwo. Przedsi\u0119biorstwem zarz\u0105dzali okupanci, ale pracowali w nim Polacy. W latach 1940-1942 fabryka produkowa\u0142a karmel, cukierki z witamin\u0105 C, czekolad\u0119 pitn\u0105 i herbatniki. Ponadto w fabryce by\u0142y gromadzone i pakowane inne artyku\u0142y spo\u017cywcze dla \u017co\u0142nierzy niemieckich. Na sprzeda\u017c okolicznym mieszka\u0144com produkowana by\u0142a jedynie marmolada.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1943 roku pierwsze pi\u0119tro fabryki zosta\u0142o przekszta\u0142cone w zak\u0142ad produkcji masek przeciwgazowych. Pod koniec II wojny \u015bwiatowej teren fabryki uleg\u0142 niewielkim zniszczeniom. Jednak\u017ce okupanci wywie\u017ali wi\u0119kszo\u015b\u0107 sprz\u0119tu i praktycznie nie pozosta\u0142y \u017cadne zapasy do produkcji.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas bitwy o Pozna\u0144 pracownicy fabryki obronili budynki, po czym natychmiast wznowili produkcj\u0119 karmelu. Wynagrodzenie by\u0142o w\u00f3wczas wyp\u0142acane w cukrze, chlebie lub marmoladzie, kt\u00f3rych produkcja by\u0142a stopniowo wznawiana.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1946 roku przedsi\u0119biorstwo zosta\u0142o znacjonalizowane i przemianowane na Fabryk\u0119 Czekolady, Cukru i Keks\u00f3w nr 1 \u201cGoplana\u201d. Zarz\u0105dza\u0142o ni\u0105 Pa\u0144stwowe Zjednoczenie Przemys\u0142u Cukierniczego.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1950-tych przedsi\u0119biorstwo rozpocz\u0119\u0142o planowan\u0105 ekspansj\u0119. W tym celu przekazano przedsi\u0119biorstwu kilka dzia\u0142ek od miasta, a tak\u017ce poblisk\u0105 fabryk\u0119 w\u00f3dki. Powsta\u0142y nowe zak\u0142ady produkcyjne, a pod koniec lat 1950-tych procesy produkcyjne zosta\u0142y w pe\u0142ni zmechanizowane.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1951 roku \u201cGoplana\u201d sta\u0142a si\u0119 samodzielnym przedsi\u0119biorstwem, a w 1966 roku po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z cukrowni\u0105 w Lesznie, a rok p\u00f3\u017aniej z cukrowni\u0105 w Kargowej. Siedziba powi\u0119kszonego przedsi\u0119biorstwa pozosta\u0142a w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1964-1966 powsta\u0142y nowe zak\u0142ady produkcyjne, a cz\u0119\u015b\u0107 starych zosta\u0142a wyburzona. W tym czasie pozna\u0144ska fabryka zatrudnia\u0142a ju\u017c 1530 os\u00f3b. Asortyment produkt\u00f3w rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 do 150 rodzaj\u00f3w s\u0142odyczy, a w ca\u0142ym kraju dzia\u0142a\u0142o 70 markowych sklep\u00f3w detalicznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w niepodleg\u0142ej Polsce<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"273\" src=\"https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5447\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-9.png 735w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-9-300x111.png 300w, https:\/\/cdn.poznan1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/02\/image-9-696x259.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1989 roku przedsi\u0119biorstwo zosta\u0142o sprywatyzowane, a nast\u0119pnie zakupione przez Nestl\u00e9. W 2004 roku marka zosta\u0142a przej\u0119ta przez Colian Holding, w sk\u0142ad kt\u00f3rego w 2025 roku wchodzi tak\u017ce \u201cGoplana\u201d. Przedsi\u0119biorstwo kontynuuje swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i produkuje czekolady oraz s\u0142odycze, kt\u00f3re w ci\u0105gu ponad 100 lat sta\u0142y si\u0119 klasykami polskiego rynku.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeden z historycznych zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych fabryki, zlokalizowany w centrum Poznania, zosta\u0142 ostatecznie zamkni\u0119ty w 2017 roku. Powodem by\u0142o to, \u017ce funkcjonowanie zak\u0142adu w tej lokalizacji nie by\u0142o zbyt wygodne, trudno by\u0142o tam dojecha\u0107 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105, a wysokie podatki miejskie by\u0142y dodatkowym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na decyzj\u0119 o zamkni\u0119ciu tych zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamiast tego przedsi\u0119biorstwo stworzy\u0142o w tym miejscu osiedle Goplana. Budynek zosta\u0142 ozdobiony pami\u0105tkowymi tablicami zawieraj\u0105cymi informacje o historii fabryki i ludziach, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do jej powstania i rozwoju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia pozna\u0144skiej fabryki czekolady \u201eGoplana\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1911 roku od niewielkiego zak\u0142adu produkcyjnego zatrudniaj\u0105cego 30 os\u00f3b. Asortyment sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czekoladek, pastylek i marcepan\u00f3w. P\u00f3\u017aniej fabryka zosta\u0142a przekszta\u0142cona w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 i kontynuowa\u0142a sw\u00f3j rozw\u00f3j i ekspansj\u0119, jak podaje strona poznan1.one. \u201eGoplana\u201d dzia\u0142a\u0142a podczas II wojny \u015bwiatowej, a nast\u0119pnie zosta\u0142a znacjonalizowana a nast\u0119pnie sprywatyzowana [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":5379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[3126,3205,3199,3196,3117,3200,3202,3206,3203,3198,3197,3207,3201,3195,3204],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[2211],"class_list":{"0":"post-5443","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-colian-holding-2","9":"tag-cukierki-goplana","10":"tag-czekolada-goplana","11":"tag-fabryka-czekolady","12":"tag-goplana-2","13":"tag-goplana-poznan","14":"tag-historia-czekolady","15":"tag-historia-goplany","16":"tag-nestle-polska","17":"tag-polska-czekolada","18":"tag-polskie-slodycze","19":"tag-produkcja-czekolady","20":"tag-przemysl-cukierniczy","21":"tag-rozwoj-goplany","22":"tag-slodycze-z-poznania","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-2211"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5450,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5443\/revisions\/5450"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5443"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5443"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5443"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}