Państwowe Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego, potocznie nazywane po prostu „Marcinkiem”, od lat utrzymuje się w ścisłej czołówce najlepszych szkół średnich w Poznaniu. Uczniowie tej prestiżowej placówki biorą aktywny udział w olimpiadach i konkursach przedmiotowych, a niemal wszyscy absolwenci z powodzeniem dostają się na renomowane uczelnie, często zagraniczne. Zapraszamy do poznania bliżej historii i wyjątkowych cech tej szkoły na poznan1.one.
Powstanie „Marcinka”
Budynek liceum został zaprojektowany w stylu neogotyckim pod kierownictwem architekta Fusta. Prace budowlane ruszyły w sierpniu 1901 roku. Uroczyste poświęcenie gmachu miało miejsce 16 kwietnia 1903 roku. Na działce o powierzchni 12 000 metrów kwadratowych stanął główny budynek z przybudówkami dla dyrektora i dozorcy, a także oddzielna sala gimnastyczna, boisko i ogród botaniczny. W głównym gmachu mieściła się duża aula z ołtarzem oraz galeria z organami. Od 1903 do 1919 roku działało tu niemieckie gimnazjum Konigliches Auguste-Victoria-Gymnasium, które miało służyć jako istotne narzędzie germanizacji.
Na początku 1919 roku szkoła przeszła na własność miasta. 1 kwietnia 1919 roku komisarz Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu powołał na jej dyrektora profesora Antoniego Borzuckiego. Wtedy też placówka została przemianowana na Państwowe Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Uroczysta inauguracja pierwszego roku szkolnego w nowym „Marcinku” odbyła się 1 maja 1919 roku, a już w grudniu przeprowadzono pierwsze egzaminy maturalne.
Zimą 1923 roku powołano Towarzystwo Przyjaciół Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego, a w 1929 roku w auli zbudowano scenę dla teatru szkolnego. Podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w 1929 roku na tej scenie gościły teatry z całej Polski.
Organizacja nauczania i wyjątkowe cechy gimnazjum
18 kwietnia 1929 roku w auli odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci pierwszego dyrektora, Antoniego Borzuckiego, który zmarł w 1928 roku. Tablica ta została zniszczona przez Niemców podczas II wojny światowej. Nauka w gimnazjum trwała 8 lat i obejmowała dwa typy klas: klasyczne (z pogłębioną łaciną i greką) oraz humanistyczne. W latach 30. XX wieku nastąpiło przejście na 6-letni cykl nauczania w czteroletnim gimnazjum. Ostatnia matura według starego, ośmioletniego systemu odbyła się w 1938 roku.
Do najbardziej aktywnych organizacji uczniowskich w okresie międzywojennym należały: 14. Poznańska Drużyna Harcerska im. Stanisława Żółkiewskiego, Sodalicja Mariańska oraz klub sportowy, który osiągał wysokie wyniki w wielu sekcjach.
Na szczególną uwagę zasługują gazety wydawane przez uczniów, takie jak „Orlęta” i „Myśl i Czyn”. Pierwsza z nich ukazywała się nieprzerwanie od października 1928 roku w dużym nakładzie, dochodzącym do około 1300 egzemplarzy. Miała szeroki profil, a w publikacjach dużo uwagi poświęcano problemom o znaczeniu narodowym, zwłaszcza stałemu zagrożeniu ze strony sąsiadów. W różnych okresach do redakcji dołączali uczniowie z innych poznańskich szkół. Gazeta „Myśl i Czyn” ukazała się w marcu 1933 roku i była szeroko kolportowana, utrzymując stałe kontakty z czasopismami innych szkół średnich.
Od 1919 do 1939 roku w Państwowym Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego kształcili się wyłącznie chłopcy. Placówka osiągnęła bardzo wysoki poziom nauczania, konkurując z Gimnazjum św. Marii Magdaleny. 1 września 1939 roku szkoła została zamknięta. Wielu jej profesorów i uczniów wzięło udział w obronie kraju, walcząc na frontach, a wielu z nich spotkały represje.
Liceum podczas wojny i w okresie powojennym
W 1945 roku, jeszcze w trakcie walk o Poznań, wznowiono zajęcia. Odbywały się one w tymczasowych lokalizacjach przy ulicach Jarochowskiego, Matejki, Różanej i Młynowej. Dopiero w grudniu tego samego roku szkoła odzyskała swój gmach, który wcześniej służył jako szpital wojskowy Armii Czerwonej. Był to trudny czas, naznaczony brakiem opału, podręczników i podstawowych artykułów. Pierwszym powojennym dyrektorem został Czesław Latowiec, a w gronie nauczycielskim znaleźli się m.in. profesorowie Agnieszka Duczkowa i Maria Monkuwna. 7 listopada 1946 roku, w stulecie śmierci patrona, szkoła otrzymała dar – nowy sztandar.
Początkowo, ze zmienionym harmonogramem nauczania, szkoła funkcjonowała w oparciu o przedwojenny system, co oznaczało 4 lata liceum i 2 lata gimnazjum. Na początku lat 50. XX wieku „Marcinek” przekształcono w czteroletnie I Liceum Ogólnokształcące. W 1956 roku szkoła otrzymała status liceum uczelnianego przy Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W 1962 roku wprowadzono rozszerzony program nauczania języka francuskiego, a dwa lata później szkoła wstąpiła do Sieci Szkół Stowarzyszonych UNESCO, w której pozostaje jedyną poznańską placówką do dziś.
Rozwój i zmiany
We wrześniu 1967 roku liceum, dotychczas przeznaczone wyłącznie dla chłopców, zostało przekształcone w placówkę koedukacyjną. W 1971 roku mury szkoły opuściły pierwsze absolwentki. Boom demograficzny w latach 70. doprowadził do znacznego wzrostu liczby uczniów – w latach 1973-1974 w „Marcinku” uczyło się aż 1055 uczniów w 28 klasach.
Od połowy lat 70. wprowadzono klasy profilowane – humanistyczne, matematyczne, biologiczno-chemiczne, a później także z rozszerzonym programem języków angielskiego i niemieckiego. Od 1991 roku w liceum funkcjonowała sekcja dwujęzyczna polsko-francuska, której absolwenci mogli pochwalić się znakomitą znajomością francuskiego. Na początku XXI wieku miała miejsce kolejna reforma edukacji, która przekształciła dotychczasowe czteroletnie liceum w trzyletnie. Od 2001 do 2019 roku w budynku szkoły mieściło się również dwujęzyczne Gimnazjum.