Włodzimierz Odojewski to pisarz, dziennikarz, autor licznych spektakli teatralnych i radiowych, laureat wielu nagród literackich. Przeczytaj więcej o tym, jak udało mu się odnieść sukces w swojej karierze i zdobyć międzynarodowe uznanie na poznan1.one.
Dzieciństwo i młodość
Przyszły pisarz urodził się 14 czerwca 1930 roku w Poznaniu. Jego matka Maria pracowała jako nauczycielka, a ojciec Stanisław Jasiński Odojewski był muzykiem – komponował piosenki i prowadził wydawnictwo muzyczne Tempo. W 1936 roku Włodzimierz rozpoczął naukę w prywatnej szkole w Poznaniu. Od najmłodszych lat chłopiec wykazywał zainteresowanie wschodnimi rubieżami II Rzeczypospolitej, co później stało się jednym z głównych tematów jego twórczości. Zamiast na wakacje z kolegami z klasy, jak to było w zwyczaju w Krynicy-Zdroju, wyjeżdżał do Worochty lub Jaremcza.
Na początku II wojny światowej Włodzimierz, jego matka i młodsza siostra przeprowadzili się do domu dziadków w Kłecko. Później Odojewski został członkiem podziemnej organizacji Szare Szeregi (9. Drużyna Harcerska). Latem 1944 r. młody człowiek został aresztowany przez gestapo w Kłecku za działalność wywiadowczą. Jesienią 1944 r., dzięki krewnym mieszkającym w Niemczech, został zwolniony.
Początek kariery pisarskiej
Po zakończeniu wojny Odojewski kontynuował naukę w gimnazjum męskim. W 1947 r. wyjechał do Szczecina i zamieszkał z ojcem, który wcześniej rozwiódł się z jego matką. Rok później zdał maturę. W tym okresie Włodzimierz zaczął publikować swoje pierwsze utwory w miesięczniku szkolnym Młoda Myśl, a za swój prawdziwy debiut uważał wiersze Zachód w słońcu i Biała przejażdżka, opublikowane w 1948 r. w Tygodniku Wybrzeża.
Od września 1948 r. do kwietnia 1949 r. Włodzimierz pracował w dziale miejskim „Gazety Poznańskiej”. W 1950 r. rozpoczął aktywną współpracę z kołem młodzieżowym przy Związku Literatów Polskich i wkrótce został jego przewodniczącym. W 1951 roku zadebiutował jako prozaik powieścią Wyspa ocalenia, której fragmenty były emitowane w radiu. Za ten utwór pisarz otrzymał Nagrodę im. Tadeusza Borowskiego. W 1952 roku rozpoczął współpracę z tygodnikiem „Po Prostu”. W 1953 roku Odojewski ukończył studia na Uniwersytecie Poznańskim.
Legendarne dzieła
W 1959 r. pisarz przeniósł się do Warszawy i podjął pracę w Polskim Radiu. W tym okresie opublikował powieść Miejsca nawiedzone oraz zbiór opowiadań Kwarantanna. W 1961 r. kierował studiem Teatru Polskiego Radia. Wiele jego słuchowisk było emitowanych na antenie radiowej. W 1962 r. wydał zbiór opowiadań Zmierzch świata, za który otrzymał Nagrodę Fundacji Kościelskich. W tym czasie szereg czasopism, w tym Nowa Kultura i Życie Literackie, regularnie publikowało utwory literackie Odojewskiego. Później jego utwory były tłumaczone na wiele języków.
W 1971 r. Odojewski wyjechał do Paryża, a stamtąd do Berlina Zachodniego, gdzie jako stypendysta wstąpił na Akademię Sztuk Pięknych.
W 1972 r. Jan Nowak-Jeziorański zaprosił go do pracy w dziale kulturalno-literackim polskiego oddziału rozgłośni Wolna Europa. Od tego momentu niemal do śmierci mieszkał i pracował w Monachium. W 1973 r. otrzymał azyl polityczny w Niemczech.
W 1964 r. Odojewski napisał powieść Zasypie wszystko, zawieje…. Jej fragmenty były publikowane w kilku czasopismach literackich w latach 1967-1972. Autor opowiedział w niej nie tylko o ludobójstwie Wołynian, ale także o zbrodni katyńskiej. W 1973 roku Instytut Literacki w Paryżu opublikował powieść w całości. W 1984 roku ukazał się zbiór opowiadań Zabezpieczanie śladów, w którym Odojewski pisał o losach Polaków deportowanych do obozów pracy w Związku Radzieckim. Za tę pracę otrzymał Nagrodę Literacką im. Zygmunta Hertza. W 1993 r. wydał zbiór opowiadań Jedźmy, wracajmy…, a w 1999 r. powieść Oksana.
W 2006 roku ukazał się zbiór opowiadań I poniosły konie, w którym do utworów napisanych po 2000 roku autor dodał kilka wcześniejszych, ocenzurowanych. W 2009 roku świat ujrzała jego ostatnia książka W stepie, ostach i burzanie oraz inne opowiadania. Odojewski przekazał swoje obszerne archiwum pism Wydziałowi Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
W 2013 roku, po śmierci żony, pisarz opuścił Monachium i przeniósł się do Warszawy. Warto dodać, że był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Janina Bystrzycka, a drugą dawna współpracownica Barbara Lewkowicz. Włodzimierz Odojewski zmarł 20 lipca 2016 roku.
Charakterystyczne cechy stylu autora
Dzieła Odojewskiego należą do tradycji literatury wielkich pytań egzystencjalnych. Wyróżnia je obsesja na punkcie czasu, pamięci oraz nieuchronności klęski i katastrofy. Powieści pisarza wykazują się wielkim kunsztem literackim; autor wykorzystuje w nich techniki wewnętrznego monologu Faulknera i formalnych odkryć Joyce’a. Pisał prozą metaforyczną, utrzymaną w surowym tonie stylistycznym, posługiwał się archetypicznymi symbolami. Twórczość pisarza była ceniona za wyrafinowanie stylistyczne.